My Flynth
Blog

Stikstofproblematiek: hoe zit het nu echt?

Gepubliceerd: 03-10-2019, laatst gewijzigd: 04-10-2019

Op dinsdag 1 oktober protesteerden duizenden boeren op het Malieveld in Den Haag, omdat ze niet willen worden weggezet als milieuvervuilers. Aanleiding is uiteraard de stikstofproblematiek waar we op dit moment in Nederland mee te maken hebben. Maar hoe zit het nu echt?

De aanleiding

Op 19 mei 2019 heeft de Raad van State een streep gehaald door de manier waarop Nederland omgaat met activiteiten met stikstofuitstoot in of nabij kwetsbare natuurgebieden. Concreet betekent dit dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet meer gebruikt mag worden voor vergunningverlening. Het PAS maakte het mogelijk om stikstof uitstotende activiteiten toe te laten, vooruitlopend op de positieve effecten van PAS-maatregelen. Zo’n toestemming ‘vooraf’ mag echter niet, zo oordeelde de Raad van State.

Het vervolg

Minister Schouten van LNV heeft vervolgens een Adviescollege Stikstofproblematiek in het leven geroepen, onder voorzitterschap van Johan Remkes. Deze commissie-Remkes heeft op 25 september 2019 een eerste advies uitgebracht aan het kabinet. In dit rapport, met de veelzeggende titel ‘Niet alles kan’, staat onder meer dat 46 procent van de stikstofuitstoot afkomstig is uit de landbouw. Daarnaast komt 32,3 procent uit het buitenland en 6,1 procent uit het wegverkeer. Uitgangspunt van het Adviescollege Stikstofproblematiek is dat alle sectoren een bijdrage moeten gaan leveren aan de oplossingen op het gebied van stikstof. En dus ook de veehouderij.

Hoe zit het nu echt?

Sommige politieke partijen en organisaties stelden naar aanleiding van de PAS-uitspraak dat veehouders subsidieslurpende milieuvervuilers zijn, die nauwelijks een bijdrage leveren aan de economie. Maar hoe zit het nu echt? Ten eerste de milieuvervuiling. De Emissieregistratie 2019 laat zien dat slechts 14 procent van de broeikasgasemissie in Nederland afkomstig is uit de land- en tuinbouw. Gerekend vanaf 2010 is er zelfs sprake van een lichte daling in de absolute uitstoot van broeikasgassen. Kijken we puur naar de agrarische sector, dan is het aandeel van de grondgebonden veehouderij met 46 procent het grootst. Dat komt door de methaanuitstoot van koeien en de relatieve zwaarte van methaan in de bijdrage aan het broeikasgaseffect. De glastuinbouw heeft een aandeel van zo’n 30 procent, wat is toe te schrijven aan het energie-intensieve karakter ervan.

Bijdrage aan de economie

Ten tweede: de bijdrage aan de economie… De agrarische sector bestaat uit de deelsectoren landbouw, tuinbouw en visserij en is nauw verweven met andere onderdelen van de economie. Zo is de sector in grote mate afhankelijk van de toelevering van bijvoorbeeld veevoer, kunstmest, energie, machines, stallen, kassen, veterinaire en zakelijke diensten. De geoogste producten worden – voor ze op het bord van de consument terechtkomen – verwerkt, verhandeld en gedistribueerd. Al deze activiteiten samen worden ook wel het agrocomplex genoemd. Het agrocomplex bedraagt ongeveer 52 miljard euro, wat overeenkomt met rond de 7 à 7,5 procent van het nationale totaal. De agrarische sector, inclusief toeleveranciers, verwerking en dienstverlening, is goed voor zo’n 626.000 arbeidsplaatsen en dat is ongeveer 9 procent van de werkgelegenheid in Nederland.

Winstgevendheid veehouderij

Ook al levert de agrarische sector – en daarmee dus ook de veehouderij – een substantiële bijdrage aan de Nederlandse economie, toch is het voor veel boerenbedrijven moeilijk om winst te maken. Zo zien we bij Flynth dat de gemiddelde melkveehouder een melkprijs van rond 36 cent moet ontvangen om al zijn kosten en uitgaven te kunnen betalen. Dit noemen we de kritieke opbrengstprijs. De gemiddelde kale melkprijs voor een melkveehouder bij de fabriek ligt nu onder de 34 cent. Dit betekent dat de gemiddelde melkveehouder met zijn gezinsbedrijf op dit moment niks verdient en er zelfs bij inschiet. Iets wat er ons bij Flynth terdege realiseren.

Bijdrage leveren

Is het terecht om de boeren weg te zetten als subsidieslurpende milieuvervuilers die niets bijdragen aan de economie? Ik denk van niet. Tegelijkertijd realiseer ik me terdege dat alle sectoren – en dus ook de veehouderij – een bijdrage zullen moeten leveren aan de oplossingen voor de stikstofproblematiek. Daar valt gewoonweg niet aan te ontkomen. Heeft u behoefte om te sparren over de implicaties van de stikstofproblematiek voor uw bedrijf of heeft u zelf goede ideeën? Neem contact op met uw Flynth adviseur.

Geschreven door:

Contact

Een vestiging bij u in de buurt
Bel: 088 23 67 777
Hans Scholte

Hans.Scholte@flynth.nl