Gepubliceerd: 22-09-2025, laatst gewijzigd:
24-09-2025
Bij een bedrijfsovername in de melkveehouderij gaat het om de balans tussen een redelijk pensioen voor de ouders en een lonende exploitatie voor de opvolger. Daarnaast is het belangrijk dat andere kinderen zich niet tekort gedaan voelen. Hoe gaat u om met deze uitdaging?
De gemiddelde melkproductieomvang is in twintig jaar tijd verdubbeld. In dezelfde periode werd de grondprijs drie keer zo hoog. Deze steeg tot gemiddeld ruim 91.000 euro, met grote verschillen per regio. De gemiddelde balanswaarde van melkveebedrijven steeg in die periode van ruim twee miljoen euro naar ruim vijf miljoen euro. Het bedrijf is op papier dus veel meer waard geworden, maar het rendement is niet in hetzelfde tempo meegestegen. De hogere inkomsten door een goede melkprijs zijn vooral nodig om hogere kosten te betalen.
Blik vooruit
Vanwege de gestegen waarde van de boerderij en het achterblijvende rendement is het belangrijk dat ouders en potentiële opvolger(s) nagaan wat dit voor iedereen betekent. Ook voor de positie van eventuele andere kinderen. Het is belangrijk om dit al te doen vóór toetreding tot maatschap of firma. Het is van alle tijden dat de opvolger de boerderij voor een lagere waarde overneemt en een deel geschonken krijgt. Omdat in de praktijk een overname anders zelden te realiseren is. Maar de gestegen waarde maakt het verschil tussen de verschillende kinderen vandaag de dag enorm groot. Dat brengt ouders vaker in een spagaat.
Les uit rechterlijke uitspraken
Steeds vaker voelen broers en zussen van de opvolger zich tekortgedaan ten aanzien van hun legitieme portie bij de erfenis. In de rechtszaal wordt een te lage overnamesom soms genadeloos onderuitgehaald door de rechter, omdat een degelijke onderbouwing ontbreekt. Niet iedere overnamebepaling in een personenvennootschap is namelijk zakelijk en daarmee geldig. Dit is afhankelijk van concrete feiten en omstandigheden.
Realistische aanpak
Om gedoe achteraf te voorkomen, is het belangrijk om in een vroeg stadium de verdiencapaciteit van het bedrijf helder in beeld te krijgen. Maak daarbij ook een realistische inschatting voor de toekomst. Bekijk goed wat u in de samenwerkingsovereenkomst opneemt over de bedrijfsovername. In het verleden was het gebruikelijk dat de grond werd overgenomen voor de waarde in verpachte staat. In de huidige tijd is dat niet meer passend. Vaker wordt tegenwoordig opgenomen, dat er bij de overnamewaarde nog sprake moet zijn van een lonende exploitatie voor de opvolger. Maar de grote vraag blijft: wat is een lonende exploitatie precies en hoe bepaal je die?
Duidelijk vastleggen
De rechterlijke uitspraken maken duidelijk dat u alle informatie rondom de overname goed moet vastleggen. Dat betekent: vastleggen wat de vrije waarde van de boerderij is, wat de overnamewaarde is, het verschil daartussen en waarom de overdrager tegen een lagere waarde overdraagt. Vaak is de reden dat financiering voor de hogere waarde niet haalbaar is. Bij een gefaseerde overdracht moet u ook verwijzen naar een familiestatuut of testament. Daarin moet een toelichting staan op de laatste fase van het overnametraject.
Nieuwe inzichten
Deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor overdragers, opvolgers en de positie van de andere kinderen. Het is dus belangrijk om vast te leggen wat het voor het bedrijf en de familie betekent. Soms helpt het om eigendom en ondernemerschap van elkaar los te koppelen.
BNDR Themabijeenkomst: ‘Zachte kant bedrijfsovername’
Tijdens de BNDR Themabijeenkomst van NAJK over de zachte kant van bedrijfsovername benadrukte Hans Scholte, bedrijfsadviseur en sectorleider melkveehouderij bij Flynth, het belang van aandacht voor de menselijke kant van het proces, zoals communicatie binnen families en het voorkomen van langdurige spanningen. Hij roept ondernemers op om tijdig het gesprek aan te gaan en, als dat niet lukt, de moed te hebben om externe hulp in te schakelen. “Opluchting is vaak het resultaat,” stelt hij. Lees het volledige artikel op najk.nl.
Hulp inschakelen
Bij Flynth begeleiden we veel overnametrajecten in de melkveehouderij. De ervaring leert dat op tijd beginnen, een ervaren begeleider en goede communicatie belangrijk zijn. Zo is er tijd en ruimte om een passende oplossing te vinden, met oog voor alle partijen. Zonder gedoe achteraf.
Vraag uw adviseur naar de mogelijkheden voor begeleiding van bedrijfsovername of vul onderstaand contactformulier in.