Nieuws

Gevolgen Brexit voor werknemers

Gevolgen Brexit voor werknemers
Gepubliceerd: 23-12-2020, laatst gewijzigd: 29-12-2020

Dit artikel is tot stand gekomen op basis van het eerder tussen het VK en de EU gesloten Terugtrekkingsakkoord. Op 24 december 2020 is een deal tussen de EU en het VK bereikt over een nieuw partnerschap. De komende weken zullen wij in ieder geval onderzoeken welke gevolgen de deal over het nieuw partnerschap heeft voor de situaties die buiten het in het Terugtrekkingsakkoord geregelde overgangsrecht vallen.

Wanneer het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie treedt, dan heeft dat grote gevolgen op het gebied van het arbeidsrecht. Het Verenigd Koninkrijk maakt dan geen onderdeel meer uit van de Europese binnenmarkt en de grondrechten inzake het vrij verkeer van werknemers en het vrij verrichten van diensten zijn niet meer van toepassing. Ook geldt dan de rechtsbewaking door één hoogste rechter, het Hof van Justitie, niet meer. In deze blog informeren wij u over de gevolgen die de Brexit kan hebben.

Het Verenigd Koninkrijk schendt door de omstreden Brexitwet het Terugtrekkingsakkoord. Wat de exacte gevolgen zijn voor het Terugtrekkingsakkoord of wat het resultaat zal zijn van de onderhandelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie zal de tijd nog moeten leren. Helaas is dus ook nu nog onzekerheid troef. Vooralsnog gaan we er vanuit dat de gemaakte afspraken in het kader van het grensoverschrijdend werknemerschap wel zullen blijven staan.

Huidige stand van zaken

Momenteel is er tot en met 31 december 2020 sprake van een overgangsperiode; tot die datum wijzigt er niets voor werkgevers en werknemers. Maar wat gebeurt er per 1 januari 2021?

Regelgeving per 1 januari 2021

A. Bestaande grensoverschrijdende situaties

Zolang onderdanen van de EU en het Verenigd Koninkrijk die vóór 1 januari 2021 al wonen en werken in respectievelijk het Verenigd Koninkrijk en de EU-lidstaten en aan de voorwaarden voldoen van legaal verblijf en werken op basis van de EU-grondrechten, behouden zij en hun familieleden dit recht. Dat volgt uit de afspraken die door de EU en het Verenigd Koninkrijk zijn gemaakt en zijn vastgelegd in het Terugtrekkingsakkoord. EU-burgers en Britse onderdanen en hun respectieve familieleden kunnen dus onder dezelfde materiële voorwaarden als die van het Unierecht in het gastland blijven wonen, werken of studeren.

Sociale zekerheid

Voor de sociale zekerheid betekent dat bijvoorbeeld dat de huidige regels van toepassing zijn op alle bestaande grensoverschrijdende situaties tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk, zolang de werknemer zich in een grensoverschrijdende situatie met het Verenigd koninkrijk bevindt. Zolang de situatie dus blijft zoals die op 31 december 2021 is én er geen onderbreking plaatsvindt, blijft de sociale zekerheidspositie onveranderd.

Tewerkstellingsvergunning

Er geldt op grond van het Terugtrekkingsakkoord ook op dit gebied overgangsrecht voor werknemers met de nationaliteit van één van de landen van het Verenigd Koninkrijk die al vóór 1 januari 2021 in Nederland wonen. Zij kunnen tot en met 30 juni 2021 op basis van dat overgangsrecht een verblijfsdocument aanvragen voor de periode die aanvangt na 31 december 2020. Met zo een verblijfsdocument hebben zij geen tewerkstellingsvergunning nodig. De tijd die de werknemer in Nederland woont, bepaalt het soort verblijfsdocument.

  • Woont de werknemer hier korter dan 5 jaar, dan kan hij/zij een verblijfsdocument voor tijdelijk verblijf na Brexit aanvragen.
  • Woont de werknemer langer dan 5 jaar achter elkaar in Nederland? Dan kan hij/zij een verblijfsdocument aanvragen.

Heeft de werknemer zich al voor 1 augustus 2020 ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) van zijn/haar gemeente, dan heeft hij/zij en zijn/haar familieleden naar alle waarschijnlijkheid al een uitnodigingsbrief van de IND gehad. Degenen die ná 31 juli 2020, maar uiterlijk 31 december 2020 in Nederland zijn komen wonen, of degenen die om welke redenen dan ook  geen uitnodigingsbrief hebben ontvangen, kunnen zelfstandig online een verblijfsdocument aanvragen.

Meer informatie vindt u op de site van de IND . Vanzelfsprekend helpen wij u graag.

Diploma erkenning

Ook hier geldt op grond van het Terugtrekkingsakkoord dat voor degenen waarvan de diploma’s al feitelijk zijn erkend, die diploma-erkenning blijft zolang ze aan de voorwaarden blijven voldoen.

B. Nieuwe grensoverschrijdende situaties

Hoe de positie van werknemers en hun familieleden eruit zal komen te zien in grensoverschrijdende situaties die pas na 31 december 2021 ontstaan zal afhangen van de onderhandelingen. Wij kunnen hier dus helaas niet meer doen dan onze verwachtingen weergeven.  

Sociale Zekerheid

De sociale-zekerheidspositie van werknemers in een grensoverschrijdende situatie tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland ontstaan na afloop van de overgangsperiode, zal moeten worden bepaald op basis van een nieuw sociale-zekerheidsverdrag tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie, mits de partijen daadwerkelijk tot overeenstemming komen.

Hierbij kunnen zich 2 situaties voordoen:

1. Nieuw Sociaal Zekerheidsverdrag (Zachte Brexit)

Indien het Verenigd Koninkrijk en Europese Unie daadwerkelijk tot een akkoord komen met betrekking tot wetgeving omtrent de coördinatie van sociale zekerheid is de kans groot dat er nauwelijks wijzigingen zijn ten opzichte van de situatie voor en gedurende de overgangsperiode.

Werken in Nederland óf het Verenigd Koninkrijk

Voor uitzendingen tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland gaat naar alle waarschijnlijkheid gelden dat de werknemer onderworpen blijft aan het sociale zekerheidsstelsel van zijn thuisland voor ten minste 24 maanden en dat hij uitgezonderd wordt van eventuele onderworpenheid aan het sociale-zekerheidsstelsel van het werkland. Onduidelijk is echter nog of de werknemer ook na deze periode onderworpen kan

blijven aan het sociale-zekerheidsstelsel van zijn thuisland. Wel staat vast dat hij slechts onderworpen kan zijn aan de sociale-zekerheidswetgeving van één land en dus niet wordt geconfronteerd met sociale-zekerheidspremies in twee landen.

Werken in 2 landen

Voor een werknemer die gelijktijdig in zowel Nederland als het Verenigd Koninkrijk werkt, geldt dat hij onderworpen kan blijven aan het sociale-zekerheidsstelsel van zijn thuisland, indien hij daar een substantieel gedeelte (25% of meer) van de tijd werkt. Ter illustratie: indien een werknemer woonachtig is in het Verenigd Koninkrijk en twee dagen per week daar werkt en de overige drie dagen in Nederland, dan blijft hij onderworpen aan het sociale-zekerheidsstelsel van het Verenigd Koninkrijk en is hij geen sociale-zekerheidspremies verschuldigd in Nederland,

De onderhandelingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie en het uiteindelijke sociale-zekerheidsverdrag — als dit daadwerkelijk tot stand komt — zullen uitwijzen of de nieuwe regels inderdaad grotendeels overeenkomen met de huidige EU-verordeningen.

Vooralsnog lijken de gevolgen van de Brexit voor zowel werknemer als werkgever in dit scenario te overzien.

2. Geen overeenstemming (Harde Brexit)

Indien het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie niet tot een akkoord komen met betrekking tot een nieuw sociale-zekerheidsverdrag, dan zijn de gevolgen waarschijnlijk dat het risico bestaat/ontstaat van dubbele premieheffing of juist helemaal geen dekking voor sociale zekerheid. Wel bestaat dan de mogelijkheid dat individuele EU-lidstaten afzonderlijk afspraken met betrekking tot de coördinatie van sociale zekerheid overeenkomen met het Verenigd Koninkrijk.

Tewerkstellingsvergunning

Doordat het vrij verkeer van werknemers vervalt, hebben de werknemers van het Verenigd Koninkrijk geen vrije toegang meer tot de Europese arbeidsmarkt. Voor elke lidstaat afzonderlijk moeten de Engelse werknemers een tewerkstellingsvergunning aanvragen.

Vanwege overgangsrecht is dit tot en met 31 december 2020 nog niet aan de orde, hoe de situatie daarna zal zijn is nog niet bekend. 

A1 Verklaringen

Er zal niet langer gebruik kunnen worden gemaakt van A1-verklaringen. Hierdoor wordt de sociale zekerheidswetgeving van twee landen van toepassing, met dubbele aansluiting, dubbele opbouw van rechten en dubbele premiebetaling. Dubbele kosten dus voor een werkgever.

Diploma erkenning

Behalve geen toegang meer tot de Europese arbeidsmarkt is ook geen sprake meer van diploma-erkenning en erkenning van beroepskwalificaties.

Detacheringsrichtlijn

Op het gebied van het vrij verrichten van diensten vervalt de detacheringsrichtlijn. Een werkgever in het Verenigd Koninkrijk die zijn werknemers detacheert naar Nederland zal geconfronteerd worden met alle arbeidsrechtelijke bepalingen van het werkland Nederland. Dit is niet langer beperkt tot de minimumbepalingen in wetten en algemeen verbindend verklaarde cao’s. Datzelfde geldt ook voor omgekeerde situaties.

Dubbele aansluiting bedrijfspensioenen

Op het gebied van het aanvullend bedrijfspensioen is de Europese richtlijn die dubbele aansluiting bij aanvullende bedrijfspensioenen voorkomt, niet meer van toepassing. Dat betekent dat een werkgever in het Verenigd Koninkrijk die zijn werknemers detacheert naar Nederland ook op dit gebied geconfronteerd wordt met dubbele aansluitingen en dubbele lasten. En ook dit geldt ook voor omgekeerde situaties.

Geschreven door:

Contact

Een vestiging bij u in de buurt
Bel: 088 23 67 777
 

Gerelateerde artikelen

Peter Furer

peter.furer@flynth.nl