De herziening van het pachtrecht loopt vertraging op. De regering heeft aan de Tweede Kamer laten weten dat de herziening van het pachtrecht meer tijd nodig heeft. Eerder was de verwachting dat het wetsvoorstel rond de zomer van 2026 naar de Tweede Kamer zou gaan. Dat gaat nu niet lukken, volgens de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
De verwachting is nu dat het wetsvoorstel op zijn vroegst eind dit jaar naar de Tweede Kamer gaat.
Van conceptvoorstel naar definitieve regelgeving
Op het conceptvoorstel voor nieuwe pachtwetgeving kon tot 9 februari 2026 worden gereageerd. Veel partijen uit de sector hebben dat gedaan, onder andere de VLB (Vereniging van Accountants en Belastingadviesbureaus). Er zijn zo veel reacties binnengekomen, dat de regering meer tijd nodig heeft om deze te verwerken. Daarna gaat het voorstel nog naar de Raad van State voor advies.
Huidige pachtregelgeving niet evenwichtig
Over de herziening van de pachtwetgeving wordt al lang gesproken. Kort na de laatste grote herziening in 2007 bleek in de praktijk dat er een soort ‘onbalans’ is ontstaan. Aan de ene kant is er de traditionele langdurige (‘reguliere’) pacht met veel dwingende regels en pachtprijsbeheersing. Aan de andere kant is er de geliberaliseerde pacht, die veel flexibeler is.
Bij nieuwe pachtcontracten wordt de geliberaliseerde pacht tegenwoordig vaak gebruikt. Deze contracten geven de gebruiker (pachter) echter weinig zekerheid voor de langere termijn.
De voorgestelde herziening moet deze onbalans deels herstellen. Het doel is om onder andere de kortlopende contracten minder aantrekkelijk te maken en partijen te stimuleren vaker te kiezen voor langdurige pacht.
Enkele hoofdlijnen van het conceptvoorstel
Het voorstel introduceert een aantal nieuwe vormen van pacht.
- Standaardpacht
Dit moet de nieuwe standaard worden. De looptijd is minimaal 24 jaar. Bij de start zijn de verpachter en pachter vrij om af te spreken hoe hoog de pachtprijs zal zijn. Daarna wordt de prijs jaarlijks aangepast (geïndexeerd). Hierbij valt op dat het bestaande systeem van pachtprijsbeheersing (maximale pachtprijs aan de hand van de pachtnormen) wordt losgelaten. Opvallend is ook dat deze pachtvorm niet automatisch wordt verlengd na afloop van de termijn van (minimaal) 24 jaar. Bij de huidige reguliere pacht is dat wel zo.
- Continuatiepacht
Deze vorm geldt voor minimaal zes jaar (los land) of twaalf jaar (hoeve of gebouwen). Deze nieuwe pachtvorm lijkt sterk op de bestaande reguliere pacht en wordt wel automatisch verlengd. Anders dan bij de bestaande reguliere pacht zal hier ook sprake zijn van een vrije pachtprijs bij de start, met een jaarlijkse indexatie.
- Kortlopende pacht
Deze vervangt de huidige geliberaliseerde pacht en heeft een maximale looptijd van twaalf jaar. Hierbij zal wel sprake zijn van een wettelijk voorgeschreven prijsmechanisme. Hoe langer de looptijd, hoe hoger de pachtprijs mag zijn. Het doel is om (potentiële) verpachters te stimuleren contracten voor langere tijd af te sluiten. Dit in plaats van de huidige geliberaliseerde contracten die vaak worden aangegaan voor hooguit een paar jaar.
Alle genoemde pachtvormen gelden voor los land én voor hoeves en gebouwen.
Andere pachtvormen die nu bestaan, zoals teeltpacht, reservaatpacht voor natuurgrond en pacht van kleine percelen (minder dan één hectare), blijven bestaan. Soms worden deze wel aangepast.
Wat blijft hetzelfde?
Bestaande reguliere pachtcontracten blijven grotendeels ongewijzigd doorlopen. Ook de bestaande pachtprijsbeheersing (pachtnormen) blijft daarvoor gelden. Wel wordt het voor een verpachter iets makkelijker om een contract te beëindigen als de pachter de AOW-leeftijd heeft bereikt.
Als de verpachter het contract op dat moment wil beëindigen, moet de pachter aantonen dat hij het gepachte nog steeds voor zijn bedrijf gebruikt. Op dit moment is dat anders: nu moet de verpachter aantonen dat de pachter het gepachte niet meer bedrijfsmatig (agrarisch) gebruikt.
Wij denken graag met u mee
Of het voorstel in deze vorm wordt aangenomen, is nog niet zeker. Wel is duidelijk dat wordt gewerkt aan een grondige wijziging van het pachtrecht. Wij volgen de ontwikkelingen nauwgezet en houden u op de hoogte. Wenst u hulp bij uw (pacht)contracten? Wij denken graag met u mee. Neem contact op met uw adviseur van Flynth of maak gebruik van onderstaand contactformulier.