Gepubliceerd: 05-03-2026, laatst gewijzigd:
05-03-2026
Op 11 maart wordt de Tuinbouw Ondernemersprijs voor de veertigste keer uitgereikt. Ook twee Flynth-klanten zijn genomineerd. Wat begon als een erkenning voor vernieuwende ondernemers, is uitgegroeid tot een eerbetoon aan een sector die zich telkens opnieuw uitvindt.
Volgens Cor de Fijter, sectorleider tuinbouw bij Flynth en bestuurslid van de stichting, laat deze jubileumeditie vooral zien hoe veerkrachtig en strategisch relevant de Nederlandse tuinbouw is. ‘De tuinbouw is geen sector die afwacht. Het is een innovatiemotor die zich steeds opnieuw uitvindt en daarmee Nederland concurrerend houdt.’ Afgezet tegen de mondiale ontwikkelingen is de sector zelfs meer dan dat, durft De Fijter te stellen. 'Juist in een onrustige wereld met toenemende afhankelijkheden is een sterke Nederlandse tuinbouw van strategisch belang voor voedselzekerheid en economische stabiliteit.'
Sector op een kruispunt
Dat dit jaar de veertigste editie van de prijs is, vindt De Fijter veelzeggend. ‘De sector bevindt zich op een kruispunt. Energieprijzen, klimaatdoelstellingen, arbeidskrapte, strengere regelgeving en veranderende marktvraag zetten ondernemers onder druk. Tegelijkertijd ontstaan juist in die druk nieuwe kansen. Wie het beste stuurt op flexibiliteit, energie en data, onderscheidt zich in de markt.’ De tuinbouw werd jarenlang vooral beoordeeld op productievolume, maar de focus verschuift steeds meer naar ketenwaarde en maatschappelijke meerwaarde, ziet De Fijter. ‘Meer dan op de totale opbrengst ligt de nadruk tegenwoordig op kwaliteit, betrouwbaarheid, leverzekerheid en duurzaamheid. Van “goed produceren” gaan we steeds meer naar slimmer, schoner en transparanter produceren.’
Operational excellence en samenwerking
Volgens De Fijter zijn het zelden toevallige successen. ‘Wat je bij veel genomineerden ziet, is een combinatie van langetermijnvisie, discipline en durf. Het zijn vaak familiebedrijven die anticyclisch durven investeren. Ze brengen eerst hun basis op orde: proces, kosten, kwaliteit. En van daaruit bouwen ze stap voor stap verder.’ Maar operational excellence is niet het enige onderscheidende, gaat De Fijter verder. ‘Ook samenwerking is een belangrijke factor. Winnaars zoeken actief de verbinding met ketenpartners, technologiebedrijven, energiepartijen en afnemers. Ze kijken verder dan hun eigen kas of perceel.’
Gezonde leefomgeving
De Nederlandse tuinbouw is traditioneel sterk in intensieve productie op relatief weinig ruimte. Dankzij hoogwaardige technologie, voortdurende innovatie en steeds verdergaande digitalisering levert de sector veel voedsel en sierteeltproducten zonder onevenredig beslag op grond.
Maar de impact van de sector reikt nog verder, vertelt De Fijter. ‘De tuinbouw levert gezonde, onbewerkte voeding die bijdraagt aan vitaliteit en volksgezondheid. Tegelijkertijd dragen bomen, planten en bloemen bij aan een gezonde leefomgeving in steden, kantoren en woningen. Ze verbeteren het binnenklimaat en ze vangen buiten fijnstof af en zorgen voor verkoeling voor de stad.’
Energievoorziening
Daarnaast speelt de glastuinbouw een rol in de energievoorziening. Door warmtekoppeling, restwarmtebenutting en flexibiliteit in elektriciteitsgebruik kan de sector bijdragen aan netstabiliteit en energie-efficiëntie. In een tijd van energietransitie is dat essentieel. De Fijter: ‘In een tijd van netcongestie en stijgende energieprijzen laat de glastuinbouw zien dat voedselproductie en energievoorziening elkaar kunnen versterken.’ Het CO₂-vraagstuk laat volgens De Fijter zien hoe gelaagd die transitie is. ‘CO₂-reductie is belangrijk, maar planten nemen CO₂ op. In de glastuinbouw maakt dat onderdeel uit van het natuurlijke groeiproces. Het vraagt om een zorgvuldige en realistische benadering van energietransitie.’
Van optimaliseren naar navigeren
De Fijter ziet dat de adviesvraag van ondernemers verandert. ‘Tien tot vijftien jaar geleden ging het vooral om optimaliseren. Het draaide vooral om groei, fiscaliteit, kostprijs en schaalvergroting. Anno 2026 moeten tuinbouwers steeds meer navigeren in een complexere omgeving.’ De Fijter doelt daarmee op zaken als nieuwe duurzaamheidseisen, financieringsvraagstukken, energiekeuzes, arbeidsmarktontwikkelingen en ketendruk. ‘Deze vragen om integrale afwegingen. Ondernemers moeten investeren, maar ook risico’s beheersen. Ze moeten verduurzamen, maar tegelijkertijd financieel gezond blijven. Hier komt rentmeesterschap om de hoek kijken. Voor De Fijter betekent dat strategisch sturen op continuïteit en legitimiteit. ‘Je wilt een bedrijf financieel gezond kunnen doorgeven, terwijl je zorgvuldig omgaat met bodem, water, medewerkers en omgeving.’
Een strategische motor voor Nederland
Veertig jaar Tuinbouw Ondernemersprijs toont de ontwikkeling van een sector die steeds opnieuw antwoorden vindt op veranderende omstandigheden. Van productiefocus naar ketensamenwerking. Van techniek naar systeemdenken. Van lokale productie naar een bredere maatschappelijke rol. De jubileumeditie onderstreept dat de tuinbouw van strategisch belang is voor Nederland en Europa. Niet alleen vanwege exportwaarde of productievolume, maar vanwege kennis, innovatiekracht en leverzekerheid.
Op 11 maart wordt duidelijk welke ondernemer dit jaar de prijs in ontvangst mag nemen. Maar belangrijker nog: de veertigste editie laat zien dat toekomstbestendig ondernemerschap geen toeval is. Het is het resultaat van visie, durf en de bereidheid om mee te bewegen met een wereld die verandert. ‘De uitdagingen zijn groter geworden, maar juist daarin liggen de kansen voor ondernemers die durven te vernieuwen.’