De Subsidieregeling Extensivering Melkveehouderij (SEM) is gepubliceerd. De SEM-regeling geeft melkveehouders een vrijwillige mogelijkheid om tijdelijk te extensiveren. U houdt dan drie jaar lang tien tot twintig procent minder melk- en kalfkoeien. In ruil daarvoor ontvangt u een vergoeding en worden fosfaatrechten definitief doorgehaald.

De SEM-regeling kan interessant zijn, maar past niet bij ieder bedrijf. Daarom is het belangrijk om de mogelijkheden, voorwaarden en gevolgen goed te begrijpen en uw eigen situatie in beeld te brengen. Om zo een gedegen afweging te maken. In dit bericht gaan we hierop in. Natuurlijk staan we ook stil bij de financiële aspecten.

Wat is de SEM-regeling?

De SEM-regeling is een vrijwillige regeling voor melkveehouders die tijdelijk willen extensiveren. Het doel is onder andere het verminderen van ammoniak- en broeikasgasuitstoot en het verlagen van de mestproductie. Daarnaast kan de regeling ruimte geven om met rentekorting te investeren in verduurzaming of om ruimte te creëren in bedrijfsvoering of richting omschakeling.

Wanneer kunt u aanvragen?

De SEM-regeling is open van 1 juni 2026 9.00 uur tot en met 29 juli 2026 17.00 uur. Aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst. Wie eerder aanvraagt, wordt eerder beoordeeld.

De RVO beoordeelt een aanvraag binnen acht weken. Na een positieve beslissing (beslisbrief) moet u binnen vier weken de fosfaatrechten laten vervallen en het benodigde aantal dieren afvoeren.

Subsidieplafond en verdeling

Voor de SEM-regeling is een subsidieplafond vastgesteld van 615,7 miljoen euro. Dit budget is bedoeld voor ongeveer 64.000 melkkoeien, wat neerkomt op ongeveer vier procent van de Nederlandse melkveestapel.

Zodra het subsidieplafond is bereikt, worden geen nieuwe aanvragen meer toegekend. Tijdigheid van indienen is daarom belangrijk.

Wat houdt deelname in?

U vermindert drie jaar lang tien tot twintig procent van het aantal melk- en kalfkoeien, ten opzichte van het gemiddelde aantal in 2025. Is het aantal dieren op 1 april 2026 lager dan het jaargemiddelde van 2025, dan geldt dat lagere aantal als referentie.

Meer dan twintig procent verminderen mag, maar voor het deel boven de twintig procent krijgt u geen SEM-vergoeding. Na drie jaar mag u weer uitbreiden, als u hiervoor fosfaatrechten koopt of leaset.

Welke vergoeding kunt u krijgen?

De vergoeding bestaat uit twee onderdelen:

• 1.606 euro per afgevoerde melk- of kalfkoe per jaar, gedurende drie jaar (als compensatie voor inkomensverlies).
• Eenmalig 110 euro per fosfaatrecht dat wordt doorgehaald. Deze fosfaatrechten verdwijnen definitief uit de markt.

De maximale subsidie per bedrijf is 400.000 euro.

Uitbetaling

Uitbetaling gaat via jaarlijkse voorschotten van dertig procent en een slotbetaling van tien procent aan het einde van de periode. Het eerste jaarlijkse voorschot wordt uiterlijk binnen acht weken na de beslisbrief van RVO uitbetaald. Voor de tweede jaarlijkse voorschotten geldt: uiterlijk 1 november 2027 en 2028. De slotbetaling volgt uiterlijk zes weken na de vaststelling van de subsidie.

Belangrijke voorwaarden tijdens deelname

Tijdens de driejarige periode gelden verplichtingen. De belangrijkste zijn:

• Het areaal grasland mag niet afnemen ten opzichte van uw areaal in 2025. Hiervoor wordt het graslandareaal vastgesteld aan de hand van het areaal van alle soorten grasland op landbouwgrond in de Gecombineerde Opgave van 2025.
• Het aantal overige graasdieren (zoals jongvee, paarden, schapen en geiten), omgerekend in grootvee-eenheden (GVE), mag niet toenemen ten opzichte van 2025.
• Uw bedrijf heeft een mkb‑verklaring en verkeert niet in financiële moeilijkheden.
• Bedrijven die al deelnemen aan andere extensiveringsregelingen (zoals veenweide of Natura 2000‑overgangsgebieden) zijn uitgesloten.

Doorhalen van fosfaatrechten: wat betekent dat?

Binnen vier weken na toekenning van de SEM worden de bijbehorende fosfaatrechten definitief doorgehaald. Hiertoe dient u als melkveehouder een verzoek in bij RVO. Het aantal fosfaatrechten dat wordt doorgehaald, hangt samen met de vermindering van het gemiddeld aantal melk- en kalfkoeien per jaar en met het benodigde fosfaatrecht per koe in 2025 op het bedrijf.

Het gemiddelde melkproductieniveau en de bijbehorende fosfaatexcretie wordt altijd bepaald op basis van het gemiddeld aantal gehouden melk- en kalfkoeien in 2025 en de totale melkproductie van het bedrijf in 2025.

Let op: door het afvoeren van dieren kan de gemiddelde melkproductie per koe en aantal benodigde fosfaatrechten per koe in 2026 veranderen. De gemiddelde melkproductie kan hierdoor toenemen. De minister geeft aan dat het de verantwoordelijkheid van de melkveehouder is om in 2026 over voldoende fosfaatrechten te beschikken. Volgens RVO kan dat door fosfaatrechten te kopen of leasen.

Samenloop met andere regelingen

De komende tijd kunnen ook andere regelingen opengaan, bijvoorbeeld voor beëindiging van een melkveehouderijlocatie, via de Vrijwillige beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Vbr) of via een provinciale beëindigingsregeling. Het is mogelijk dat een melkveehouder tijdens deelname aan de SEM-regeling later kiest voor een beëindigingsregeling. Als dat gebeurt, kan dat gevolgen hebben voor de vaststelling van de SEM-subsidie. De subsidie kan dan lager worden vastgesteld, dan oorspronkelijk is verleend.

Fiscale gevolgen

De vergoedingen uit de SEM-regeling horen tot de winst en vallen dus onder inkomsten- of vennootschapsbelasting. De minister geeft aan dat gebruik mogelijk is van de herinvesteringsreserveregeling (HIR). Fosfaatrechten worden normaal gesproken in tien jaar afgeschreven. Onder voorwaarden kunt u met herinvesteringsreserve herinvesteren in andere kort-afschrijfbare bedrijfsmiddelen.

Gevolgen voor de natuurvergunning

In de toelichting op de SEM-regeling staat dat het belangrijk is om vooraf te kijken wat deelname kan betekenen voor uw natuurvergunning. Volledige zekerheid is vooraf echter niet te geven. De minister stelt dat de SEM-regeling in principe geen directe gevolgen heeft voor de bestaande natuurtoestemming, zolang de bedrijfsvoering niet structureel wijzigt en u binnen de bestaande natuurtoestemming blijft opereren.

Bij extensivering - en ook bij het eventueel teruggaan naar het oude aantal dieren – is er volgens de huidige stand van de jurisprudentie geen sprake van een gewijzigd project, waarvoor moet worden beoordeeld of een natuurvergunning nodig is.

Voert u naast deelname aan de SEM-regeling ook andere wijzigingen door in uw bedrijf, dan kan dat wel gevolgen hebben voor de vergunningsplicht. Ook geeft de minister aan dat ruimte om later weer terug te gaan naar het oude aantal dieren, in de toekomst niet met zekerheid kan worden gegarandeerd.

Wat Flynth voor u kan betekenen

De vraag is niet alleen of u aan de voorwaarden voldoet. De kernvraag is: past deelname aan de SEM-regeling bij uw bedrijf en uw plannen? Daarbij kijken wij graag met u naar:

• de gevolgen voor uw fosfaatrechten nu en na drie jaar
• de praktische haalbaarheid binnen uw bedrijfsvoering en graslandpositie
• de fiscale verwerking van de vergoedingen
• aandachtspunten rond natuurvergunning en toekomstige ruimte
• de financiële kant: wat betekent minder dieren voor het saldo en uw resultaat?

Wilt u weten of deelname aan de SEM-regeling voor u (financieel) interessant is? Dit hangt sterk af van uw bedrijfsomstandigheden, het rendement van de melkkoeien in uw veestapel en uw persoonlijke voorkeur. Wilt u uw bedrijf verder ontwikkelen? Of is er geen sprake van bedrijfsopvolging en denkt u misschien na over afbouwen? In deze uiteenlopende situaties pakt de afweging over een mogelijke deelname aan de SEM-regeling wellicht ook anders uit.

Juist inzicht voor de beste keuze

Bij de afweging om deel te nemen aan de SEM-regeling speelt het rendement van uw melkkoeien een belangrijke rol. Daarbij gaat het niet alleen om het gemiddelde van de hele veestapel, maar juist om de verschillen tussen groepen koeien onderling.

Bij Flynth helpen wij deze verschillen inzichtelijk te maken, zodat u kunt beoordelen welk deel van uw melkveekoeien mogelijk past bij de SEM-regeling. In het verdiepende artikel laten wij zien waarom het saldo van de verschillende groepen koeien daarbij een belangrijk kengetal is.

Lees het verdiepende artikel ‘Wanneer loont deelname aan de SEM: rekenen met uw eigen cijfers’
of neem direct contact op met uw adviseur van Flynth om uw situatie en wensen in beeld te brengen.