nieuws

De landbouwvrijstelling: Hoe nu verder?

De landbouwvrijstelling: Hoe nu verder?
Gepubliceerd: 14-12-2021, laatst gewijzigd: 16-12-2021

De landbouwvrijstelling op de helling? Nobody knows, maar de toekomst van de vrijstelling is door het rapport van de Algemene Rekenkamer in elk geval wat meer onzeker geworden. Toch ligt er op dit moment geen concrete aanwijzing dat de landbouwvrijstelling zal worden afgeschaft en zeker niet op korte termijn.  

Landbouwvrijstelling in het kort 

De term landbouwvrijstelling is verwarrend, want er worden meerdere zaken mee bedoeld. In dit artikel gaat het over de vrijstelling op de boekwinst die ontstaat bij vervreemding van landbouwgrond die voor een lager bedrag op de balans staat dan deze werkelijk waard is. 

Tot voor kort werd gedacht dat de afschaffing van de landbouwvrijstelling gepaard zou gaan met een overgangsregeling. De gevolgen van de afschaffing zouden dan vooral in de toekomst liggen en alleen mensen met extreem dure grond zouden dan echt direct problemen ondervinden van de noodzakelijk is. In dat geval kan een afschaffing wel heel erg duur worden. 

Wat zijn de mogelijkheden? 

Daarom is het goed om nog eens naar de mogelijkheden van herwaarderen van de gronden te kijken. Bij herwaarderen wordt de boekwaarde van de grond opgehoogd naar de huidige waarde. Dit mag niet zo maar. Er moet een bijzondere omstandigheid zijn om dat te doen. Daarvan is sprake bij een bedrijfsoverdracht waarbij afgerekend wordt over alle stille reserves, maar ook bij een minder drastische verandering zoals het aangaan of wijzigen van een maatschap. Desgewenst kan zelfs een BV ingezet worden.  

Bij een goede aanpak kan per perceel worden bezien of er geherwaardeerd moet worden. Daarbij kunnen percelen waarbij door herwaardering toch een heffing van inkomstenbelasting ontstaat niet geherwaardeerd worden, terwijl de andere percelen wel een nieuwe waarde krijgen. Bijzondere aandacht verdient de ondergrond van de bedrijfsgebouwen. Ook deze mag geherwaardeerd worden zonder dat de gebouwen zelf een nieuwe waarde krijgen. Dit kan heel aantrekkelijk zijn. Niet alleen omdat dan de winst is vastgeklikt maar ook omdat er dan mogelijk weer afgeschreven kan worden op de gebouwen. 

Rekenvoorbeeld 

Stel de WOZ waarde van een loods is € 200.000, inclusief de ondergrond. De boekwaarde van de loods inclusief ondergrond is € 90.000. Omdat de boekwaarde van loods plus ondergrond minder is dan 50% van de WOZ waarde is afschrijven niet meer mogelijk. Als de ondergrond echter geherwaardeerd wordt en bijvoorbeeld € 40.000 in boekwaarde stijgt, dan is de totale boekwaarde plotseling € 130.000. Er is dan weer € 30.000 extra afschrijvingsruimte. 

Maatschap 

Het komt regelmatig voor dat het vormen van een maatschap geen mogelijkheid is of lijkt. Dit zal zich vooral voordoen bij alleenstaanden. In die situatie is het mogelijk om een maatschap aan te gaan met een zelf opgerichte BV of misschien een maatschap aan te gaan met een toekomstig erfgenaam. In beide gevallen hoeft de toetreder (de BV of de neefjes en nichtjes die toetreden) nog geen grote bedragen te krijgen, maar de landbouwvrijstelling kan wel benut worden. 

Herwaarderen 

Herwaarderen is maatwerk. Bij herwaardering moet goed gekeken worden naar de bijkomende gevolgen. Bij ‘warmliggende’ gronden, waar we mee bedoelen dat er een meerwaarde aanwezig is boven de landbouwkundige waarde, is herwaarderen soms ook niet verstandig. Er kunnen ook gronden zijn waar in het verleden een HIR op is afgeboekt of gronden die als (erf)pachter zijn gekocht. Worden deze percelen grond geherwaardeerd dan komt een mogelijke claim uit het verleden vrij. Bij deze percelen moet de rekensom gemaakt worden of herwaarderen verstandig is. 

Voorbeeld bij claim op grond  

Een perceel grond is in het verleden gekocht voor € 20.000 en er is toen € 10.000 HIR op afgeboekt. Nu heeft de grond een waarde van € 70.000. Bij herwaardering gaat de waarde van de grond met € 60.000 omhoog (boekwaarde was € 20.000 - € 10.000 en nieuwe waarde wordt € 70.000). Tegenover deze herwaardering staat een heffing over € 10.000. Dat is circa € 4.250. Natuurlijk is dat een fors bedrag maar een toekomstige heffing 45% over € 60.000 is veel meer. Door de zure appel bijten kan dus lonen. 

Andere factoren 

Er spelen nog een hoop andere factoren mee. Zo dient er gelet te worden op de aspecten van de overdrachtsbelasting, huwelijkse voorwaarden, de bedrijfsopvolgingsfaciliteit en eventuele meerwaardeclausules. Verder is er ook sprake van een beperkte terugwerkende kracht, en is een juiste waardering van de grond van belang. Kortom, het is zaak om ons hier op tijd bij te betrekken. Er is veel mogelijk, maar er dient ook het een en ander uitgezocht te worden en dat kost tijd.  

Heeft u inhoudelijke vragen of behoefte aan advies over de ontwikkeling rondom de landbouwvrijstelling? Neem contact op met uw Flynth adviseur.  

Deel dit bericht via:

Geschreven door:

Bel: 088 23 67 777
Peter Slager Junior Manager Audit bij Flynth Peter Slager